***محمد مهدی نادری*** عمه بلند بلند یا علی می گفت و با هر ذکر مولا ، یک پله را پشت سر می گذاشت . صدای نفس نفسش دلم را کباب می کرد. شصت و چهار پله و چهار پاگرد را که طی کرد به در واحد ما رسید.عرق سرد بر پیشانی داشت و من را که در آستانه در دید ، لبخند بی حالی بر لبان کبود شده اش نقش بست . - عمه جان ! قربونت برم . قدمت روی چشم . ولی راضی به زحمت نبودیم که برای یه سفره دعوت کردن این همه اذیت بشی. پس تلفونو واسه چی اختراع کردن ؟! - زحمت چیه عمه ؟ سفره نذری بهانه اس. دلم واستون تنگ شده بود اومدم ببینمتون. قبل ترها عمه هر سال یک سفره نذری می انداخت اما از سه سال پیش که اولین خواستگار برای دخترش سمیرا آمد ، فاصله سفره ها کمتر و کمتر شده است . با عمه چاق سلامتی می کنم و حال تک تک بچه ها را می پرسم . بعد با شیطنت می گویم : چه خبر ؟ خواستگار آخریه کارش به کجا رسید؟ ایشاا... این یکی سر می گیره یا نه ؟ - چی بگم والا ... جوون بدی نیست . قد و بالاش خوبه . کار و بارش بدک نیست . خانواده خوبی هم داره . سمیرا هم که هنوز چیزی نگفته . باباش امشب میره مسجد پیش آقا استخاره بگیره . تا ببینیم چی میشه ! دیگر بقیه اش گفتن نداشت ! این دور تکراری را همه اقوام بی کم و کاست از بر بودند. یک نفر ( که خیلی مهم نیست چه کسی باشد ) خواستگار را معرفی می کند . خواستگار و بزرگترهایش قرار می گذارند و می آیند . می نشینند. سیب و پرتقال برای هم پوست می کنند . درباره  سرد شدن ناگهانی هوا، گرانی سکه و رکود مسکن حرف می زنند .... سپس یک ربع آخر هم به « دو جوان رعنا » می پردازند . بعد از همه اینها ... آقا مرتضی یک هفته وقت میخواهد تا خواستگار را برای دادن جواب لنگ در هوا نگه دارد. در مرحله بعد آقا مرتضی همان شب بعد از نماز دو زانو و رو به قبله کنار دست آقا می نشیند و قرآن را به دست او می دهد. سپس چشمانش را به سقف می دوزد و تند تند زیر لب ذکر می گوید و رو به خدا سر تکان می دهد. اگر جواب «بد» باشد که تکلیف معلوم است و پرونده مختومه خواهد شد. اما اگر از متوسط به بالا ( خوب ، بسیار خوب و عالی ) بیاید ... آن وقت تازه نوبت سمیرا خانم می رسد که «کله» اش به کار بیندازد و فکر کند ... با «دلش» به گفت  و گو بنشیند و با احساساتش کلنجار برود که چه بکنم ؟ چه نکنم ؟ عمه می نالد : دوتای قبلی یه طرف ... این سمیرا یه طرف ! این یکی پیر  و کورم کرد . بر دل سیاه شیطون لعنت . انگاری چله افتاده باشه تو کار این دختر ! محمود ، اولین خواستگار سمیرا را خوب به یاد دارم . چقدر رفتند و آمدند. چقدر به دل سمیرا نشسته بود.زبانش این را نمی گفت چشمانش گواهی می دادند . اما شب که آقا مرتضی با لب و لوچه آویزان از مسجد برگشت و گفت : «راه نمی دهد» همه دلها چرکین شد و همه چیز تمام . پرونده اولین خواستگاری بسته شد. سه سال هم به سرعت گذشت . خواستگارهای رنگ و وارنگ آمدند و بی حاصل رفتند. در این مدت یا «خدا نخواست» یا «بنده خدا» ! عمه لیوان خالی را روی زمین گذاشت و یا علی گویان از جا برخاست که برود . تعارفش کردم ، نماند. با احتیاط پله ها را یکی یکی پایین می رفت . آخرین پله را که پشت سر گذاشت در واحد را به آرامی بستم. یک لیوان چای «لب سوز» برای خودم ریختم. سرم را به پشتی «راحتی» تکیه دادم و قند را گوشه لپم انداختم. چشمهایم را بستم و سمیرا را در نظر آوردم که دست در دست خواستگار اولش - محمود - خوشحال و خندان در مسیری سر سبز قدم می زنند .  چقدر به هم می آمدند ! ************ کاش یک نفر پیدا می شد که به من و آقا مرتضی و خیلی های دیگر یاد بدهد که «مشورت کردن با بندگان خدا» شرایطی دارد ... چه رسد به اینکه بخواهیم حضرت حق را به مشورت بطلبیم و از کتابش مدد بجوییم. کاش یک نفر به من و آقا مرتضی یاد می داد که «کتاب خدا» ، هر چند وسیله هدایت است اما اگر «عقل» ،          «تحقیق» و «مشاهده» را به بهانه رجوع به کتاب خدا ، تعطیل کنیم ، بیش از همه به خدا ظلم کرده ایم . کاش یک نفر به ما یاد می داد «اندیشیدن» امانتی است الهی که به بیهودگی آن را به انسان نسپرده اند ... کاش ...

***زهرا شعبانی*** وقتی «ندا»دختر طاهره خانم برگه مجاز بودن برای انتخاب رشته دانشگاه را در دست داشت کل فامیل خوشحال بودند جز نامزدش !چون همه فکر و ذکرش این بود تا ندا را راضی کند که دانشگاه «الزهرا »  را برای ادامه تحصیل انتخاب کند.می گفت:« ندا جون بزن دانشگاه« الزهرا »یه خونه برات می گیرم نزدیک دانشگاه تا برای رفت و آمد مشکل نداشته باشی»! اما از آن جایی که ندا جان برای دانشجو شدن در دانشگاه تهران خیلی زحمت کشیده بود و رنج یک سال ماندن پشت کنکور را به جان خریده  بود  به این راحتی ها راضی نمی شد رتبه خوب و اعتبار خوب تر دانشگاه تهران را به خاطر تعصب همسرش از دست بدهد.به همین خاطر برای در آوردن لج نامزدش با خنده شیطنت آمیزی  می گفت: نیما جون من این همه درس خوندم که برم دانشگاه نه دبیرستان دخترونه ! وقتی هم که قبولی اش در  دانشگاه تهران با اعلام نتایج محرز شد همه فامیل کلی ذوق کردند و خوشحال شدند ، الا همان کسی که می دانید. البته نیما از همان ابتدا در رکاب همسر تازه دانشجو شده اش با مرکب شیک مدل 206 نوک مدادی و یک دستگاه تلفن همراه همیشه حاضر به یراق بود و خودی نشان می داد تا بقیه عناصر ذکور دانشگاه نگاه چپ به همسر عزیز تر از جانش نیاندازند! اما بشنوید از مجید آقا ... پسر حبیت آقا ! این روزها وقتی ته تغاری حبیب  آقا چند روزی را از دانشگاه کاشان به تهران می آید چنان با آب و تاب اتفاقهای افتاده در کلاس 28 نفره اشان  را  تعریف می کند که باید بود و شنید.  این که  از بدشانسی یا خوش اقبالی اش  در کلاسشان فقط چهاردانشجوی پسر و بقیه دختر هستند ، رقابت دخترها برای دل بردن ار پسرها و...مجید هر وقت از راه می رسد بعد از خستگی در کردن گوشی تلفن را بر می دارد و نزدیک به دو ساعت با دوستان این جایی اش از اتفاقها و حرف و حدیث های آنجا حرف می زند.همیشه هم موقع رفتن  علاوه بر سفره راهی و آینه و قرآن ، زن حبیب آقا کلی نصیحت و خواهش مادرانه بارش می کند که :«مجید جان نکنه دخترا قاپتو بدزدن !  گول حرف دوست موستاتو نخوریها مادر...سیگاری نشی یه موقع! راضی نیستم پاتو کج بذاری ها .» مجید هم مثل همیشه می خنددو همان جواب آماده در آستین همیشگی را حواله مادرش می کند: « یه چی میگیا مادر جون ! من که بچه نیستم.دوست دخترم کجا بود.من اگه عرضه داشتم.......کی تو غربت وقت می کنه بره دنبال عشق و عاشقی؟ » وقتی خاطرات نه چندان دور تحصیل در دانشکده علوم اجتماعی یا به قول دکتر صدیق خودمان «علوم اشتباهی» را مرور می کنم به یاد می آورم چطور دوستان از شهرستان آمده ام پله های رشد و ترقی را دو تا یکی و تند تند پشت سر می گذاشتند و ما به اصطلاح بچه تهرانی ها فقط شاهد ربوده شدن گوی سبقت توسط آنها بودیم.ظاهر و رفتار دوستانم خیلی زود تغییر می کرد.طوری که از ترم سه از ما تهرانی زاده ها ، تهرانی تر می شدند! دو سه ترم بعد تر از بین بچه های فوق لیسانس و دکتری همسری در خور پیدا می کردند  بعد هم کار و زندگی و ماندگار شدن در این جا.که من البته همه اینهارا می ستایم و می دانم که رسیدن به این موفقیت ها ناشی از انگیزه قوی آنها برای  پیشرفت ،قدر دانستن نعمتها و هوش سرشارشان بود  که دور از دود و دم و آلودگی های صوتی و تصویری می توانستند مسایل را حل و فصل کنند و خودشان را به آن جایی برسانند که دوست داشتند و الحق جایشان بود. یک بار حاج آقایی می گفت من نمی دانم این چه سیستم غلط آموزشی است که ما داریم : دختر و پسرها را از بچه گی جدا می کنند ، اما موقع ازدواجشان که می رسد در اوج شوخ و شنگی و شیطنت و شهوت آنها را در دانشگاه سر یک کلاس مختلط می نشانند !  کودکی ام را به یاد می آورم که شعار معروف : « دخترها با دخترها ، پسرها با پسرها» ... مانع می شد که هم بازی پسر داشته باشیم. خط قرمزها مشخص بود و پر رنگ ... اما حالا آن قدر جوانهای امروزی خواسته و یا ناخواسته روی این خط قرمزها پریده و راه رفته اند که از رنگ و رو افتاده و دیگر کسی کار به آن شعارهای به ظاهر بچه گانه ندارد. کار به جایی رسیده است که دختر کوچک دوستم یک روز از مهد به خانه آمده و با اعتراض گفته است که : من دیگر مهد نمی روم ! وقتی علت را جویا شده اند جوابی داده که تمام آنچه پدر و مادرش رشته بودند پنبه کرده است . برای دختر دوست من از حالا خط قرمزی وجود ندارد. او در جواب با لحن شیرین کودکانه گفته بود : من نمیرم مهد چون پسرهای مهدمون همشون جواتن !